Redakcja, Metropolia GZM / fot. Adrian Tync
Przedstawiciele władz Katowic, województwa śląskiego oraz Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii przekazali premierowi wspólne stanowisko dotyczące lokalizacji planowanego centrum Europejskiej Agencji Kosmicznej. W dokumencie wskazano obszar GZM jako preferowane miejsce dla nowej inwestycji.
W piśmie zwrócono uwagę, że zapowiedziane przez rząd prace nad utworzeniem ośrodka technologicznego ESA mogą mieć istotne znaczenie dla pozycji Polski w europejskim sektorze kosmicznym. Zdaniem autorów stanowiska inicjatywa ta wpisuje się w działania na rzecz rozwoju nowoczesnych technologii oraz wzmacniania kompetencji państwa w obszarach strategicznych.
Metropolia wskazana jako kandydat do lokalizacji
Samorządy poinformowały, że Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia spełnia warunki umożliwiające ulokowanie centrum ESA zarówno w formule samodzielnej jednostki, jak i oddziału większego ośrodka. Jako jeden z możliwych wariantów wskazano Katowice, w tym tereny po byłej kopalni Wieczorek, gdzie realizowane są już projekty o charakterze technologicznym i innowacyjnym.
Wskazano również na dostępność przygotowanych terenów inwestycyjnych oraz skalę Metropolii, którą zamieszkuje ponad dwa miliony osób. Według sygnatariuszy dokumentu potencjał kadrowy, naukowy i biznesowy regionu pozwala na rozwój zaawansowanych projektów technologicznych, w tym związanych z sektorem kosmicznym.
Zaplecze badawcze i zasoby regionu
W stanowisku podkreślono, że GZM oraz województwo śląskie dysponują zapleczem istotnym z punktu widzenia działalności Europejskiej Agencji Kosmicznej. Wśród kluczowych elementów wymieniono:
● rozbudowaną sieć uczelni wyższych i jednostek badawczych, których potencjał został wyróżniony tytułem Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024,
● Śląski Park Nauki – największe w Polsce planetarium i obserwatorium astronomiczne, wyposażone w nowoczesną infrastrukturę badawczą,
● obecność firm rozwijających technologie wykorzystywane w sektorze kosmicznym, w tym przedsiębiorstw o ugruntowanej pozycji międzynarodowej,
● infrastrukturę poprzemysłową, która – po adaptacji – może być wykorzystana do badań prowadzonych w warunkach symulujących środowiska ekstremalne.
Autorzy pisma zwrócili uwagę, że region posiada doświadczenie w prowadzeniu procesów innowacyjnych i transformacyjnych, a zaplecze przemysłowe może zostać skutecznie połączone z rozwojem nowych technologii.
Położenie i otoczenie międzynarodowe
W dokumencie zaakcentowano również znaczenie położenia Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii w układzie komunikacyjnym kraju i Europy. Zwrócono uwagę na dostęp do głównych arterii drogowych, bliskość portów lotniczych oraz możliwość szybkich połączeń kolejowych z innymi ośrodkami metropolitalnymi.
Samorządy wskazały także na rozwiniętą ofertę edukacyjną o profilu międzynarodowym, obejmującą różne etapy kształcenia. Zdaniem autorów dokumentu tworzy to sprzyjające warunki dla rozwoju kompetencji potrzebnych w sektorach opartych na wiedzy i technologii.
Deklaracja współpracy przy realizacji projektu
W podsumowaniu stanowiska podkreślono, że lokalizacja centrum technologicznego ESA w GZM mogłaby przyczynić się do przyspieszenia procesów transformacyjnych w regionie, w szczególności poprzez wzmocnienie komponentu badawczo-rozwojowego i innowacyjnego.
Na zakończenie samorządy zadeklarowały gotowość do współpracy przy realizacji przedsięwzięcia, w tym udział infrastrukturalny i finansowy, podkreślając otwartość regionu na projekty o znaczeniu krajowym i międzynarodowym.
